etiketten plakken

Is er een weg naar zorg zónder etiketten plakken?

Kinderen krijgen een etiket opgeplakt omdat ouders en leerkrachten op zoek zijn naar een oplossing voor de problemen waar zij tegenaan lopen. Zodra een kind een etiket heeft kunnen ouders ondersteuning en passende zorg krijgen voor hun kind. Een behandeling heeft op korte termijn veelal gunstige resultaten op de ontwikkeling van een kind, maar hoe goed is etiketten plakken op de langere termijn voor een kind? Kun je nog wel van een etiket afkomen? En is etiketten plakken écht nodig?

De stigmatiserende werking van een etiket

Soms gedraagt een kind zich anders dan de rest. Of blijven schoolresultaten achter. Waar vroeger werd geaccepteerd dat het kind nu eenmaal zo was of dat het aan de omgeving lag, worden er nu steeds vaker etiketten geplakt op kinderen. Omdat ouders, leerkrachten, artsen en psychologen op zoek zijn naar een verklaring en een oplossing.

Of een kind anders is dan de rest, wordt bepaald door de normen en waarden in onze maatschappij. En juist daar gaat het mis. Door die scherpe normen en waarden (en het plakken van een etiket op kinderen die daar niet aan voldoen) zeggen we eigenlijk: jij bent anders, jij hoort er niet bij. Een kind wordt letterlijk bestempeld als niet normaal. Anders dan de rest. Als iets pijn doet bij een kind, dan is dat het wel. En die pijn is blijvend.

Verwachtingen worden naar beneden bijgesteld

Terwijl de opluchting bij ouders groot kan zijn doordat hun kind eindelijk de zorg krijgt die nodig is, gaat er meteen een ander mechanisme in werking. De verwachtingen wat betreft de mogelijkheden, capaciteiten en prestaties van een kind worden meteen bijgesteld.

Een voorbeeld. Een kind met dyslexie krijgt buiten school een gespecialiseerde behandeling, maar krijgt binnen school nauwelijks begeleiding om wat betreft leesprestaties net zover te komen als de rest van de klas. Als er op het rapport een dikke onvoldoende staat voor technisch lezen, wordt dat volledig geaccepteerd en wordt er geen remedial teaching aangeboden. Want die onvoldoende past nou eenmaal in het plaatje van dyslexie.

Wat doet een etiket als autisme of borderline met het gevoel van een kind?

Een etiket heeft nare gevolgen voor het zelfbeeld van een kind. Daar kan Jabko Prins over meepraten: “Het heeft me echt diep geraakt dat ik allerlei etiketten kreeg opgeplakt: Asperger, PDD- NOS, LVG, MCDD, Borderline, Conversiestoornis en ADHD. Ik werd in een bepaald hokje geplaatst en kwam daar niet meer uit. Een etiket raak je niet meer kwijt. Ik ben ervan overtuigd dat etiketten niet nodig zijn om kinderen de juiste hulp te geven die ze nodig hebben. Als geen ander weet ik dat er een weg is zonder etiket.”

Nadelige gevolgen van etiketten plakken op de lange termijn

Het gevaar bestaat dat een kind niet voldoende wordt gestimuleerd en gemotiveerd om alles uit het leven te halen wat erin zit. Wat een voordeel van het plakken van een etiket líjkt – zoals dat de omgeving rekening houdt met hoe een kind met etiket in elkaar zit – wordt op de langere termijn een nadeel. Niet alleen verwachtingen worden naar beneden bijgesteld, maar als een kind eenmaal in een hokje zit, is het heel moeilijk om daar nog uit te komen.

De schade van etiketten kan op lange termijn ernstig zijn. Kinderen komen er niet meer vanaf. Jabko Prins is niet de enige jongeren die na het volgen van Speciaal Onderwijs moeite heeft met het vinden van een vervolgopleiding of een uitdagende baan die voldoening geeft.

Pijnlijk: het draait eigenlijk allemaal om geld

Het knelpunt van etiketten plakken ligt bij de classificatie van persoonlijkheidsstoornissen, zoals de DSM-5. Om passende zorg te krijgen die vergoed wordt door de zorgverzekering zijn ouders genoodzaakt het kind te laten onderzoeken en een diagnose te laten stellen middels deze classificatie. Pas dan komt een kind in aanmerking voor gespecialiseerde zorg die het kind kan helpen problemen op te lossen of zich verder te ontwikkelen.

Het kan ook zonder etiket

Jabko Prins vraagt aandacht voor dit probleem. Is er een manier mogelijk om zorg te verlenen aan kinderen zonder ze in een hokje te stoppen middels het classificatiesysteem? Jabko weet zeker van wel!

Like dit bericht als jij ook baalt van het plakken van etiketten. Zou jij ook graag willen dat de huidige classificatie niet meer nodig is? Laat dan een reactie achter en deel jouw eigen mening over dit onderwerp. Dat lucht zo lekker op.

Alvast bedankt voor je reactie! Samen staan we sterk en inspireren we anderen!

Jabko Prins, advies en begeleiding in Jeugdzorg

Hoe gaat het nu met Jabko?

Eindelijk lacht het leven Jabko Prins weer een beetje toe, nadat hij in zijn jeugd veel heftige dingen heeft meegemaakt. Het vinden van passende zorg was zo moeilijk dat hij vanaf zijn dertiende in niet minder dan dertien intramurale Jeugdzorginstellingen heeft gewoond.

Geen Jeugdzorg meer

Vlak nadat hij achttien werd en zijn recht op Jeugdzorg kwam te vervallen, pleegde hij een misdrijf. Daarvoor kwam hij terecht in de gevangenis. Inmiddels zit hij in de laatste fase van reclassering en woont hij bij zijn ouders, waar hij vanuit een rustige basis verdere invulling kan geven aan zijn leven.

Bouwen aan de toekomst

Het is voor Jabko tijd om plannen te maken en te bouwen aan zijn toekomst. Hij zit nu in de Wajong en het is voor hem moeilijk een baan te vinden. Daarom oriënteert hij zich nu op een opleiding die bij hem en zijn toekomstbeeld past.

Wie met Jabko praat, ontdekt zonder twijfel zijn kwaliteiten als spreker, motivator en inspirator. Hij weet heel goed waar hij het over heeft en kan uitstekend uit zijn woorden komen. Dat zijn geweldige capaciteiten waardoor hij helaas vaak door buitenstaanders wordt overschat.

Dat is jammer, want ook al kan hij nu een moeilijke periode afsluiten en komt hij sterk over… het bouwen aan zijn toekomst is daardoor niet ineens gemakkelijk.

Wordt vervolgd!